වර්තමානය හා අනාගතය සමඟ අතීත පරම්පරා සම්බන්ධ කරනු ලබන මනුෂ්‍යත්වය පිළිබඳ වාර්තාගත මතක, ආරක්ෂා කරගනු ලබන දැනුම, අත්දැකීම් සහ වටිනාකම්වලින්  ලේඛනමය උරුමය සමන්විත වේ. ගැටුම්, සමාජ කැලඹීම්, නොසලකා හැරීම සහ තාක්ෂණික වෙනස්කම් වැනි වර්ධනය වන තර්ජනවලට ප්‍රතිචාර වශයෙන්, ප්‍රතිස්ථාපනය කළ නොහැකි ලේඛනගත උරුමයන් නැතිවීම වැළැක්වීම සහ “සාමූහික ඇම්නේෂියාව” (collective amnesia) අවදානම විසඳීම සඳහා යුනෙස්කෝව 1992 දී ලෝක මතක (MoW) වැඩසටහන ස්ථාපිත කරන ලදි.

“ලෝකයේ ලේඛනමය උරුමය සැමට අයත් වන අතර, එය සැමට සම්පූර්ණයෙන්ම සංරක්ෂණය කර ආරක්ෂා කළ යුතු අතර… බාධාවකින් තොරව සැමට ස්ථිරවම ප්‍රවේශ වීමට හැකි විය යුතු ය” යන මූලධර්මය මගින් මෙම වැඩසටහන මෙහෙයවනු ලැබේ. එහි මූලික අරමුණු වන්නේ සංරක්ෂණය පහසු කිරීම, විශ්වීය ප්‍රවේශය ප්‍රවර්ධනය කිරීම සහ ලේඛනමය උරුමයේ වටිනාකම පිළිබඳ මහජන දැනුවත්භාවය වැඩි දියුණු කිරීමයි. ජාත්‍යන්තර, කලාපීය සහ ජාතික කමිටු හරහා, ලේඛනමය උරුමයන් සංරක්ෂණය කිරීම සහ ඒවාට ප්‍රවේශ වීම පිළිබඳ යුනෙස්කෝවේ 2015 නිර්දේශයට අනුකූලව, අත්පිටපත්, ලේඛනාගාර, ශ්‍රව්‍ය දෘශ්‍ය ද්‍රව්‍ය සහ ඩිජිටල් වාර්තා ආරක්ෂා කිරීමට සම්බන්ධීකරණ උත්සාහයන් සඳහා ලෝක මතක වැඩසටහන සහාය දක්වයි.

යුනෙස්කෝ MoW ලේඛනයේ මාතෘකා පහක් සමඟින් ශ්‍රී ලංකාව ලෝක මතක වැඩසටහනට කැපී පෙනෙන දායකත්වයක් ලබා දී ඇත: සුනාමි ලේඛනාගාරය, එක්සත් නැගෙනහිර ඉන්දීය සමාගමේ (Vereenigde Ostindische Compagnie – VOC) ලේඛනාගාරය, ත්‍රිභාෂා සෙල්ලිපිය, මහාවංශය සහ පානදුරා වාදයේ ලේඛන. මෙම ලේඛන රටේ පොහොසත් ඓතිහාසික, ආගමික, භාෂාමය සහ සමාජීය උරුමය පිළිබිඹු කරයි.

තම වෘත්තිමය කළමනාකාරිත්වය මගින් රට පුරා ලේඛනමය උරුමය සංරක්ෂණය ශක්තිමත් කරනු ලබන ජාතික පුස්තකාල හා ප්‍රලේඛන සේවා මණ්ඩලයත්, ජාතික ලේඛනාරක්ෂක දෙපාර්තමේන්තුවත් ලෝක මතක වැඩසටහනේ ශ්‍රී ලාංකික ජයග්‍රහණ ලබා ගැනීමට විශාල වශයෙන් සහාය වේ.