මිනිසා සහ ජෛවගෝලය (MAB) වැඩසටහන
මිනිසා සහ ජෛවගෝලය (MAB) වැඩසටහන යනු මිනිසුන් සහ ඔවුන්ගේ පරිසර අතර සම්බන්ධතාව වැඩි දියුණු කිරීම සඳහා විද්යාත්මක පදනමක් ස්ථාපිත කිරීම අරමුණු කරගත් අන්තර් රාජ්ය විද්යාත්මක වැඩසටහනකි. එමගින් මානව ජීවනෝපායන් වැඩිදියුණු කිරීම සහ ස්වාභාවික හා කළමනාකරණය කරන ලද පරිසර පද්ධති ආරක්ෂා කිරීම සඳහා ස්වභාවික හා සමාජ විද්යාවන් ඒකාබද්ධ කර එමඟින් සමාජීය හා සංස්කෘතික වශයෙන් සුදුසු සහ පාරිසරික වශයෙන් තිරසාර ආර්ථික සංවර්ධනය සඳහා නව්ය ප්රවේශයන් ප්රවර්ධනය කෙරේ.
ජෛවගෝල සංචිත යනු ‘තිරසර සංවර්ධනය සඳහා ඉගෙනුම් ස්ථාන‘ වේ. ඒවා ගැටුම් වැළැක්වීම සහ ජෛව විවිධත්වය කළමනාකරණය කිරීම ඇතුළුව සමාජීය සහ පාරිසරික පද්ධති අතර වෙනස්කම් සහ අන්තර්ක්රියා අවබෝධ කර ගැනීම සහ කළමනාකරණය කිරීම සඳහා අන්තර් විෂය ප්රවේශයන් පරීක්ෂා කිරීම සඳහා ඇති ස්ථාන වේ. ජෛවගෝල සංචිතවලට භෞමික, සමුද්ර සහ වෙරළබඩ පරිසර පද්ධති ඇතුළත් වේ.
සෑම ජෛවගෝල රක්ෂිතයක්ම කලාප තුනකින් සමන්විත වේ:
මධ්ය ප්රදේශ (3)
භූ දර්ශන, පරිසර පද්ධති, විශේෂ සහ ජානමය විචලනයන් සංරක්ෂණය කිරීමට දායක වන දැඩි ආරක්ෂිත කලාපයකින් සමන්විත වේ.
බෆර් කලාප (2)
මධ්ය ප්රදේශය (ප්රදේශ) වට කර හෝ යාබදව පිහිටා ඇති අතර, විද්යාත්මක පර්යේෂණ, අධීක්ෂණය, පුහුණුව සහ අධ්යාපනය ශක්තිමත් කළ හැකි මනා පාරිසරික භාවිතයන්ට අනුකූල ක්රියාකාරකම් සඳහා භාවිත වේ.
සංක්රාන්ති ප්රදේශය (1)
ප්රජාව සමාජ-සංස්කෘතික සහ පාරිසරික වශයෙන් තිරසර ආර්ථික සහ මානව ක්රියාකාරකම් පෝෂණය කරන ස්ථානය සංක්රාන්ති ප්රදේශයයි.
Every biosphere reserve consists of three zones:
Core areas (3)
They comprise a strictly protected zone that contributes to the conservation of landscapes, ecosystems, species and genetic variation
Buffer zones (2)
They surround or adjoin the core area(s), and are used for activities compatible with sound ecological practices that can reinforce scientific research, monitoring, training and education.
Transition area (1)
The transition area is where community’s foster socio-culturally and ecologically sustainable economic and human activities.